Karbon Sertifikasyonu Konusunda Mevcut Durum Analizi

Karbon Sertifikasyonu Konusunda Mevcut Durum Analizi

Karbon Trading:

Son 1 senedir neden spot fiyatların baskı altında olduğu ve karbon piyasasının geleceğe yönelik vermeye çalıştığı mesaj hakkında bir analiz. Avrupa Enerji Borsasındaki spot karbon fiyatları küresel ekonomik gidişat ile ilgili bir “öncü gösterge” olabilir mi?

 Dünyada 2008 de başlayan ekonomik krizin sona erdiği yönünde son zamanlarda her köşeden yorumlar gelse de bu krizin sona ermediği, hatta daha kötü zamanların bizi beklediğine inananlardanım. Şu anda dünyadaki en büyük sorun olan “aşırı borçlar” ın azalmak yerine aksine kriz öncesindeki seviyelerin bile üzerine çıktığı gerçeğini görerek böyle bir yorumda bulunuyorum. Yıllık GSMH sı 15 trilyon dolar olan ABD ye bakıyorsunuz, bilanço içi ve dışı yükümlülükler de dahil olmak üzere toplam borç 90 trilyon dolara çıkmış ve sürekli artmaya devam ediyor. Önümüzdeki 3 senede yalnızca ABD kamu borcu 6 trilyon daha artacak. Japonya’nın kamu borcu ise yıllık GSMH sinin 2,5 katı. İngiltere’nin toplam borcu ise yıllık GAMH nin 4 katı kadar. Bir taraftan sürekli artan borçlar, diğer taraftan sürekli açık veren bütçeler, öteki taraftan sıfırlanmış ekonomik büyümeler; içinde bulunduğumuz bu krizin öyle kolay kolay ortadan kalmasına izin vermeyecektir ve ekonomik gidişat daha da kötüleşecektir diye düşünüyorum.

Spot karbon fiyatlarına bakarsak; resesyon ve deflasyon risklerini, anemik ekonomik büyümeleri, sürekli azalan kapasite kullanım oranlarını bu piyasa daha 1 sene kadar öncesinden fiyatlamaya başladı bile. Bu kapsamda da karbon piyasası halihazırda çok güçlü bir düşüş trendine girmiş bulunuyor. Aynen 2007 ve 2008 de olduğu gibi, 1 ton eşdeğer CO2 ya tekabül eden 1 adet emisyon sertifikasının spot fiyatı pekala 1 Euro’ya düşebilir (2006 nın başında bu fiyat 30 Euro idi). Unutmayın, küresel ekonomik problemlere ek olarak 2012 de aşırı bir emisyon sertifikası arzı olacak (bu konuya başka bir yazıda değineceğim). 1 sene kadar önce spot fiyatlar 18 Euro civarında seyrediyordu ama 2 ay önce 5 Euro’lara indi, şu anda da 7 Euro’nun altındayız. Diğer taraftan BM fon sağlamak amacıyla sürekli satış yapıyor ve ellerinde satılmayı bekleyen yüz milyonlarca tonluk sertifika var.

Emisyon piyasasının küresel ekonomi ile korelasyonu 1 e yakındır yani bunlar birbirlerini mimikler. Hatta emisyon spot fiyatlarını bir anlamda öncü gösterge (leading indicator) olarak kabul edebiliriz, yani gelecekten haber veren türden bir indikatör olarak. Örneğin dünya borsaları 2007 Ekim’de tarihi zirvelerini yapıp dünya kriz ortamına yavaş yavaş sürüklenmeye başlarken, emisyon spot fiyatları 2006’nın sonbaharında yani 1 sene önceden keskin bir düşüş trendine girip bu krizi bir şekilde haber vermişti. Bilahare emisyon fiyatları dünya borsalarının taban yaptığı 2009’un ilk çeyreğinden aylar önce toparlanma ve çıkış trendine girip krizin etkilerinin azalmaya başladığının ve yeniden başlayan küresel büyüme ile ekonomik toparlanmanın habercisi oldu. Demek ki spot emisyon fiyatları resesyona endeksli ama öncü türden bir indikatör oluyor, geriden gelen türden (lagging indicator) değil. Spot emisyon fiyatları resesyonun veya depresyonun gelişini ve gidişini önceden haber verir. Dünya ekonomisi resesyona girecekse karbon fiyatları aşağıya çakılıyor. Öte yandan ekonomik büyüme arttığında karbon fiyatları da artıyor. O zaman şöyle denebilir:

i) Deflasyon (fiyatların düşmesi), resesyon, depresyon, ekonomik durgunluk, ekonomik krizler, artan işsizlik, devlet tahvillerinin değer kazanması, düşen veya yatay giden borsa gibi ortamlarda karbon fiyatları aşağıya çakılıyor.

ii) Yüksek enflasyon, ekonomik büyüme, ekonomik canlılık ve hareketlilik, yatırımların artması, istihdamın artması, devlet tahvillerinin fiyatlarının düşmesi, yükselen borsa gibi ortamlarda ise karbon fiyatları yükseliyor.

NOT:Almanya’nın Leipzig kentinde bulunan EEX enerji borsasında işlem gören spot emisyon fiyatları şu anda ton başına € 7 Euro’nun altından işlem görmektedir. Geçen aylarda € 5 Euro’lara kadar düşmüş olduğunun da altını çizelim. Ne yazık ki güncel fiyatlar BM’nin belirlediği maliyet seviyesi olan € 7,5 Euro’nun bile altındadır. CDM’lerle geliştirilen emisyon sertifikalarının maliyetinin ise ton başına ortalama € 4 Euro civarında olduğunu belirtmekte fayda var. Bu durumda, mevcut ortamda karbon sertifikalandırma işinin fizibilitesi kalmamıştır. Hatta gönüllü sertifikaların spot fiyatın yaklaşık yarısından işlem gördüğünü kaale alırsak, özellikle bu piyasanın uzunca bir süre devredışı kalabileceğini belirtmekte yarar var.

Ercan Argunhan

 

About author

Senem Gençer
Senem Gençer 675 posts

Alternatifenerji.com’un kurucu ortaklarından biri ve CEO’su olan Gençer, 1971 yılında Diyarbakır’da doğdu. 1993 yılında ODTÜ İşletmeyi bitirdikten sonra, Johnson & Johnson Medical ve Yeni Zelanda Büyükelçiliği gibi farklı kurumlarda çalıştı. 2007 yılında güneş enerjisi ve LED aydınlatma konularında halen çalışmakta olan Ekogüneş’i ve Türkiye’nin ilk online solar ürün satış sitesi olan www.ekogunes.com’u kurdu. Gençer, aynı zamanda Güneş Enerjisi ve Sanayicileri Derneği GENSED’in kurucu üyelerindendir.

You might also like

Köşe Yazıları

“15 Ay Sonra, Gezi Parkı”

15 AY SONRA !.. 9 Haziran 2013 Evet, bir ağaca sahip çıkmak; ülkeye sahip çıkmaktır.. Bir insana sahip çıkmak; topluma sahip çıkmaktır.. Küçümsenecek hiçbir yanı yok.. “Önce insan” olmanın, birlikte

Köşe Yazıları

Rüzgar enerjisinde lisans iptalleri nereden çıktı?

    İlerleyen teknoloji ve hayat standartlarındaki artışla birlikte, kişilerin elektrik enerjisine olan ihtiyaçları da her geçen gün artış içerisindedir. Elektrik enerjisi üretiminde yoğun olarak kullanılan fosil kaynakların sınırlı olması,

Köşe Yazıları

Türkiye’nin Güneşi Enerjimiz Olsun

Ülkemize has bir kutlamadır, konvoy halinde yapılan “en büyük asker bizim asker” içerikli askere uğurlama törenleri..Son günlerde kamuoyunda yapılan tartışmalar da bana bunu hatırlatıyor açıkcası. Bin kere nükleere evet’çilerle bin

0 Comments

No Comments Yet!

You can be first to comment this post!

Leave a Reply